Słownik pojęć

etcd

Magazyn stanu Kubernetes używany przez control plane. Backup etcd dotyczy stanu klastra; nie jest backupem danych PostgreSQL przechowywanych na wolumenie.

Event Sourcing

ES

Event Sourcing — odtwarzanie stanu z zapisanych zdarzeń

Przechowywanie zdarzeń jako źródła prawdy pozwalającego odtworzyć stan. To więcej niż log audytowy: trzeba zaprojektować wersjonowanie, konflikt zapisu i replay bez ponawiania efektów zewnętrznych.

Ewaluacja AI

Sprawdzenie rozwiązania AI na ustalonych przypadkach i kryteriach. Oddziel poprawność formatu, jakość treści, bezpieczeństwo odmowy oraz koszt i opóźnienie.

Exactly-once

Gwarancja pojedynczego przetworzenia w jasno określonej granicy systemu. Nie zakładaj, że gwarancja brokera obejmuje również zewnętrzne płatności lub dowolny efekt HTTP.

EXPLAIN

EXPLAIN to angielskie „wyjaśnij”, a ANALYZE — „przeanalizuj”. Są nazwami poleceń SQL, nie skrótami.

Polecenie pokazujące plan wykonania SQL. Wariant ANALYZE rzeczywiście wykonuje zapytanie i mierzy przebieg, dlatego nie uruchamiaj go bez zastanowienia dla operacji zmieniających dane.

External Secrets Operator

ESO

External Secrets Operator — operator sekretów zewnętrznych

Kontroler pobierający dane z zewnętrznego magazynu sekretów do Kubernetes. Potrzebuje własnej tożsamości; odświeżenie Secret nie gwarantuje, że proces aplikacji odczytał nową wartość.

Fabryka obiektów

Funkcja lub obiekt tworzący właściwy wariant na podstawie jawnej decyzji. Statyczna metoda tworząca nie jest automatycznie wzorcem Factory Method.

Facade — uproszczone wejście

Udostępnia prostszą operację nad współpracującymi elementami. Może koordynować dostępność i wycenę; nie jest automatycznie adapterem ani miejscem na wszystkie reguły systemu.

Factory Method — metoda wytwórcza

Punkt rozszerzenia, w którym podklasa określa tworzony obiekt używany przez algorytm klasy bazowej. Wymaga uzasadnienia kosztu dziedziczenia.

fast-check

Biblioteka generująca wejścia do testów właściwości JavaScript/TypeScript. Przy błędzie stara się zmniejszyć przypadek do prostszego przykładu.

FastAPI

Framework Pythona do API, wykorzystujący m.in. typy i walidację danych. Funkcja async nie może bez kontroli wykonywać blokującego I/O na pętli zdarzeń.

FastAPI CLI

CLI

Command-Line Interface — interfejs wiersza poleceń

Opcjonalne narzędzie uruchamiania aplikacji FastAPI, m.in. komendami dev i run. Dostępność zależy od zainstalowanych pakietów; nie jest tym samym co sam Uvicorn.

Finalizer

Znacznik wymagający zakończenia określonej pracy przed usunięciem obiektu Kubernetes. Zablokowane usuwanie wymaga diagnozy właściciela; usunięcie znacznika może pominąć sprzątanie.

Fixture — przygotowanie testu

Mechanizm dostarczający dane lub zasoby potrzebne do testu i organizujący ich sprzątanie. Zakres życia ma znaczenie: współdzielona mutowalna fixture może uzależnić wyniki od kolejności testów.

Formatter

Narzędzie zmieniające zapis i odstępy kodu do ustalonego stylu. Nie zastępuje sprawdzenia typów ani testu zachowania.

FrankenPHP

Serwer aplikacyjny PHP oparty na Caddy, obsługujący także długowieczny tryb worker. Dobór trybu zmienia cykl życia aplikacji, więc porównuj go na tym samym kontrakcie i obciążeniu.

Funkcja

Nazwany lub anonimowy fragment programu wywoływany z argumentami. Zwraca wynik albo wykonuje działanie; rozpoznaj, które efekty poza wynikiem trzeba kontrolować w teście.

Funkcja wywołania zwrotnego

Funkcja przekazana do innego kodu, który ma ją wywołać. Przekazanie funkcji różni się od przekazania wyniku jej wcześniejszego wykonania. Callback nie musi być asynchroniczny.

Gateway API

Zestaw zasobów Kubernetes rozdzielających infrastrukturę bramy i reguły kierowania ruchu. GatewayClass wybiera implementację, Gateway opisuje bramę, a HTTPRoute trasę. Potrzebny jest zgodny kontroler.

GC — odśmiecanie pamięci

GC

Garbage Collection — automatyczne odzyskiwanie pamięci

Automatyczne odzyskiwanie pamięci obiektów, uznanych przez runtime za nieosiągalne. Nie zamyka za Ciebie wszystkich zasobów zewnętrznych i nie usuwa problemu z trzymaniem zbędnych referencji.

Generator

Mechanizm wytwarzania kolejnych wartości na żądanie. Ułatwia przetwarzanie bez budowania całej kolekcji z góry; zebranie wszystkich wyników do listy lub tablicy ponownie zajmuje pamięć.

GIL w CPython

GIL

Global Interpreter Lock — globalna blokada interpretera

Blokada ograniczająca równoległe wykonywanie bytecode w buildach CPython, które jej używają. Istnieją też buildy free-threaded; nie przypisuj wszystkim konfiguracjom Pythona identycznych ograniczeń.

Git

System wersjonowania zmian. Commit opisuje zapisany stan repozytorium, a gałąź jest przesuwanym wskazaniem; zachowuj małe zmiany i nie myl historii kodu z postępem ucznia.

GitHub CLI (gh)

gh to nazwa polecenia GitHub CLI, nie odrębny protokół.

Narzędzie terminalowe do pracy z GitHub: logowania, pull requestów i wydań. Nie zastępuje lokalnego Git, a logowanie do niego jest niezależne od konta Planapp. ZIP można rozpakować bez gh.

GitOps

Stan oczekiwany środowiska jest zapisany w wersjonowanej deklaracji. Kontroler porównuje go ze stanem rzeczywistym i uzgadnia różnice. Ręczna zmiana może zostać cofnięta przez kontroler.

GoF — klasyczne wzorce

GoF

Gang of Four — czterej autorzy katalogu wzorców

Określenie Gamma, Helm, Johnson i Vlissides, autorów katalogu wzorców obiektowych. Ich nazwy pomagają opisać decyzję, ale nie nakazują stosowania wszystkich wzorców.

Gotowość do ruchu

Sygnał, czy instancja powinna otrzymywać ruch. Nie jest poleceniem restartu. Awaria zależności nie musi oznaczać, że restart aplikacji pomoże.

Gradle

Narzędzie budowania i wykonywania zadań projektu JVM. Wrapper z repo określa wersję używaną w tym projekcie.

Gradle Wrapper

Skrypty i konfiguracja ./gradlew wybierające przypiętą wersję Gradle. Wrapper nie jest tym samym co JDK i nie synchronizuje automatycznie SDK IDE.

Grafana

Narzędzie do odpytywania źródeł danych i budowy dashboardów oraz alarmów. Grafana nie zbiera metryk z aplikacji samym utworzeniem wykresu; potrzebne jest źródło danych, np. Prometheus.