Słownik pojęć

COALESCE

COALESCE znaczy „połącz w całość”. To nazwa wyrażenia SQL, nie skrót.

Wyrażenie SQL wybierające pierwszą wartość różną od NULL. Nie porównuje świeżości danych; stara, niepusta wartość może zasłonić nowszą z innej kolumny.

Command — intencja operacji

Reprezentuje prośbę o wykonanie operacji jako obiekt lub funkcję. Różni się od zdarzenia opisującego fakt; sama komenda nie daje trwałej kolejki ani bezpiecznego undo.

Composer

Manager zależności PHP. composer.json deklaruje wymagania, a composer.lock przypina rozstrzygnięte wersje dla instalacji.

Composite — drzewo wspólnego kontraktu

Pozwala operować na pojedynczym elemencie i grupie przez wspólny kontrakt. Wymaga ustalenia znaczenia operacji dla grupy oraz kosztu przejścia całego drzewa.

ConfigMap

Niesekretna konfiguracja Kubernetes. Zmiana obiektu nie oznacza, że aplikacja już odczytała nową wartość; zachowanie zależy od sposobu przekazania i odświeżania.

Control plane

Elementy zarządzające stanem klastra: API, planowanie i kontrolery. Workery wykonują workloady. Niedostępne API nie jest tym samym co natychmiastowe zatrzymanie wszystkich działających kontenerów.

CORS

CORS

Cross-Origin Resource Sharing — kontrolowane udostępnianie zasobów między originami

Mechanizm przeglądarki określający, czy skrypt z innego origin może odczytać odpowiedź. Nie jest systemem uprawnień API i nie blokuje wszystkich klientów spoza przeglądarki.

CPU

CPU

Central Processing Unit — procesor

Procesor wykonujący instrukcje programu. Obciążenie CPU analizuj razem z czasem odpowiedzi i ograniczeniami kontenera; niski procent nie wyklucza oczekiwania na inne zasoby.

CQRS

CQRS

Command Query Responsibility Segregation — rozdzielenie odpowiedzialności za zapis i odczyt

Rozdzielenie modelu obsługi zmian od modelu odczytu. Może działać w jednym procesie i jednej bazie; osobna projekcja wprowadza koszt synchronizacji i odbudowy.

CRD

CRD

Custom Resource Definition — definicja własnego rodzaju zasobu

Definicja nowego typu zasobu Kubernetes. Sam schemat typu nie wykonuje logiki; zwykle potrzebny jest kontroler obsługujący obiekty tego typu.

CRUD

CRUD

Create, Read, Update, Delete — tworzenie, odczyt, aktualizacja i usuwanie

Zestaw podstawowych operacji tworzenia, odczytu, zmiany i usuwania danych. Model biznesowy często wymaga bogatszych operacji i reguł niż bezpośrednie wystawienie tabel przez HTTP.

CSI

CSI

Container Storage Interface — interfejs magazynu kontenerów

Standard komunikacji platformy kontenerowej z rozwiązaniem storage. Sterownik CSI nie zwalnia z rozumienia trwałości, stref i kopii zapasowych.

CSRF

CSRF

Cross-Site Request Forgery — fałszowanie żądań między witrynami

Atak wykorzystujący automatyczne dołączanie poświadczeń przez przeglądarkę do wymuszenia niechcianej operacji. Dobór ochrony zależy od sesji i ciasteczek; samo CORS nie wystarcza.

CSV i TSV

CSV

Comma-Separated Values — wartości rozdzielone przecinkami

TSV

Tab-Separated Values — wartości rozdzielone tabulatorami

Formaty tekstowe przedstawiające dane w wierszach i polach oddzielonych separatorem. Obsłuż quoting, separator, kodowanie i limit rozmiaru; proste split nie zastępuje poprawnego parsera.

CVE

CVE

Common Vulnerabilities and Exposures — wspólny rejestr identyfikatorów znanych podatności

Identyfikator publicznie opisanej podatności. Oceń, czy podatny komponent i warunki wykorzystania występują w Twoim wdrożeniu; sam numer nie określa całego ryzyka.

Czas bez informacji o strefie

Datetime bez informacji wystarczającej do jednoznacznego ustalenia przesunięcia UTC. Samo 10:00 nie określa chwili globalnej. Nie dopisuj strefy bez znajomości kontraktu danych; przypisanie etykiety i przeliczenie tej samej chwili to różne operacje.

Czas trwania

Ilość upływającego czasu między chwilami. W wycenie zaczęte 24 godziny wymagają uwzględnienia reszty; samo pobranie liczby pełnych dni może ją zgubić. Nie utożsamiaj czasu trwania z liczbą dni kalendarza.

Czas z informacją o przesunięciu UTC

Datetime z informacją pozwalającą ustalić przesunięcie względem UTC. Nie musi zawierać nazwy strefy z pełnymi regułami. W Pythonie dla rzeczywistego czasu trwania przy DST przelicz oba końce do UTC; odejmowanie z tą samą strefą może mierzyć czas zegarowy.

Czysta funkcja

Dla tych samych argumentów daje ten sam wynik i nie powoduje obserwowalnych efektów ubocznych. Zegar, losowość i I/O przekazane jako dane ułatwiają testowanie reguły.

DaemonSet

Utrzymuje Pody na wybranych węzłach, np. agent logów. Nie służy do dowolnego skalowania aplikacji liczbą replik jak Deployment.

Dane pozwalające rozpoznać osobę

PII

Personally Identifiable Information — informacje pozwalające zidentyfikować osobę

Dane pozwalające bezpośrednio lub przez powiązanie z innymi danymi rozpoznać osobę. Do logów i kontekstu AI przekazuj tylko niezbędne informacje; sama zamiana imienia na identyfikator nie gwarantuje anonimowości.

Data bez godziny i strefy

Data kalendarzowa bez godziny, przesunięcia UTC i strefy. Nadaje się np. do daty urodzenia. Sama nie identyfikuje chwili, więc nie zastępuje terminu wygaśnięcia rezerwacji.

Data i godzina z regułami strefy

Lokalna data i godzina powiązana ze strefą, np. Europe/Warsaw, jej regułami i wybranym przesunięciem. Dodanie dnia kalendarzowego nie musi oznaczać dodania 24 godzin rzeczywistego czasu.

Data Mapper — mapowanie bez persystencji w domenie

Oddziela przenoszenie danych między wierszami a obiektami od zachowania domeny. Obiekt Account nie musi sam wykonywać SQL ani znać sesji ORM.

DDD

DDD

Domain-Driven Design — projektowanie oparte na domenie

Podejście do modelowania oparte na języku i regułach domeny oraz granicach odpowiedzialności. Nazwanie klasy Aggregate nie zastępuje rozpoznania rzeczywistych niezmienników i właściciela danych.

Debugger

Narzędzie zatrzymujące wykonanie i pokazujące stan programu. Używaj go do diagnozy drogi danych; nie traktuj debugowania jako pomiaru wydajności.

Decorator — opakowanie zachowania

Opakowuje zgodny interfejs, dodając zachowanie, np. pomiar po sukcesie i błędzie. Kolejność opakowań zmienia wynik; składnia dekoratora języka nie musi realizować tego wzorca.

Decyzja człowieka w procesie

Punkt, w którym człowiek ocenia lub zatwierdza wynik przed istotnym skutkiem. Musi widzieć konkretne dane i konsekwencje, a nie tylko ogólny przycisk zgody.

Deduplikacja

Rozpoznawanie powtórzonego komunikatu lub operacji. Dobierz trwały klucz i okres pamiętania; deduplikacja w RAM nie przetrwa restartu procesu.

Deployment Kubernetes

Kontroler deklaratywnie zarządzający replikami i aktualizacją Podów aplikacji. Udany rollout nie dowodzi jeszcze poprawności biznesowej nowej wersji.