Słownik pojęć

VPC endpoint

Prywatna ścieżka dostępu do obsługiwanej usługi. Typ endpointu wpływa na routing, DNS i polityki. Interface endpoints korzystają z PrivateLink; nie każdy endpoint jest tym samym mechanizmem.

WAL

WAL

Write-Ahead Log — dziennik zapisywany przed zmianą danych

Dziennik zmian używany przez bazę do trwałości i odzyskiwania według jej protokołu. Jego rozmiar, retencja i archiwizacja mają znaczenie dla backupu i przywracania.

Walidacja danych

Sprawdzenie danych na wejściu: formatu, zakresu i wymaganych pól. Walidacja HTTP nie zastępuje niezmienników domeny ani ograniczeń bazy przy równoczesnych zapisach.

Wartość zastępcza dla null lub undefined

Operator ?? w JavaScript wybiera wartość zastępczą tylko dla null lub undefined. W odróżnieniu od || zachowuje poprawne zero, false i pusty tekst. W innych językach szczegóły zależą od ich kontraktu braku wartości.

Webhook

Wywołanie HTTP informujące odbiorcę o zdarzeniu w innym systemie. Projektuj podpis, powtórzenia, kolejność i bezpieczną obsługę opóźnionych wiadomości.

Workload

Aplikacja lub zadanie wykonywane w klastrze, zwykle zarządzane przez Deployment, StatefulSet albo Job. Wybór kontrolera wynika z cyklu życia pracy.

WSL

WSL

Windows Subsystem for Linux — podsystem Windows dla Linux

WSL2

Windows Subsystem for Linux 2 — druga wersja podsystemu Linux w Windows

Środowisko Linux w Windows, przydatne do skryptów powłoki i zgodnego zestawu narzędzi. Nie traktuj go jako automatycznej ochrony sekretów.

Współbieżność

Kilka zadań robi postęp w nakładającym się czasie. Nie muszą wykonywać się fizycznie jednocześnie; wynik może zależeć od kolejności ich operacji.

Wstrzyknięcie instrukcji do kontekstu AI

Niezaufany tekst próbuje zmienić zadanie lub reguły modelu. Traktuj treść pliku i wynik narzędzia jako dane. Ogranicz uprawnienia poza modelem; sam prompt nie jest granicą bezpieczeństwa.

Wydajność

Relacja pomiędzy wykonaną pracą, opóźnieniami i zużyciem zasobów w danych warunkach. Zacznij od hipotezy i pomiaru; porównanie wymaga zgodnego obciążenia oraz sprawdzenia błędów.

Wyjątek

Sygnał przerywający zwykły przebieg wykonania. Ustal, kto go obsługuje, jakie zasoby trzeba zwolnić i jaki stan pozostaje po błędzie.

Wyjątek użycia odwołania null

NPE

Wyjątek użycia odwołania null

Wyjątek JVM przy operacji wymagającej obiektu, gdy odwołanie jest null. Znajdź naruszenie kontraktu, zamiast jedynie ukrywać wyjątek.

Wymiana walut

FX

Wymiana walut

Przeliczanie między walutami wymaga kursu, chwili jego obowiązywania i reguły zaokrąglenia. Zapisuj te dane obok wyniku; sam Decimal nie określa poprawnego kursu.

Wyrażenie listowe

Zapis tworzenia listy przez przekształcenie i opcjonalne filtrowanie elementów wejścia. W Pythonie buduje listę od razu; nie jest generatorem przetwarzającym dane dopiero na żądanie.

Wyrażenie regularne

Wzorzec opisujący dopuszczalne znaki i ich układ w tekście. Dopasowanie fragmentu nie oznacza poprawności całego wejścia. Ustal, czy sprawdzasz pełny tekst, jakie znaki dopuszczasz i jakie są limity długości; sam wzorzec nie zastępuje reguł biznesowych.

Wysoka dostępność

HA

High Availability — wysoka dostępność

Ograniczanie przerw przez projektowanie redundancji i obsługi awarii. Dwie repliki aplikacji nie usuwają pojedynczego punktu awarii w bazie, sieci lub procesie wdrożenia.

Wyszukiwanie leksykalne

Wybiera treści na podstawie słów i opracowanych wariantów nazw. Jest przewidywalnym początkiem retrieval; parafrazy mogą wymagać rozszerzenia słownika lub innej metody.

Wyszukiwanie semantyczne

Szuka podobieństwa znaczenia, często przez reprezentacje wektorowe. Może pomagać przy parafrazach, ale nie zastępuje filtrowania uprawnień, edycji i oceny trafności.

Wyścig operacji

Wynik zależy od kolejności współbieżnych operacji. Samo sprawdzenie dostępności przed zapisem nie chroni przed drugim żądaniem; potrzebna jest gwarancja w miejscu zapisu.

Wzorzec projektowy

Powtarzalny układ współpracy kodu odpowiadający na konkretny problem zmiany. Ma warunki użycia i koszt; samo nazwanie klasy wzorcem nie dowodzi dobrego projektu.

Wzorzec Strategy

Oddzielenie wymiennych sposobów wykonania jednego zadania przez wspólny kontrakt. Przydaje się, gdy zachowania zmieniają się niezależnie; jedna prosta instrukcja warunkowa nie zawsze wymaga tego wzorca.

Xdebug

Rozszerzenie PHP zapewniające m.in. debugowanie krokowe. Połączenie IDE i interpretera musi być skonfigurowane; sam wpis w Composer nie instaluje rozszerzenia.

XSS

XSS

Cross-Site Scripting — wstrzyknięcie skryptu wykonywanego w kontekście witryny

Wykonanie nieufnego skryptu w kontekście strony. Renderuj dane jako tekst lub stosuj właściwe kodowanie i sanitację; polityka CSP jest dodatkową warstwą, nie zamiennikiem poprawnego renderowania.

YAGNI

YAGNI

You Aren’t Gonna Need It — nie buduj funkcji na zapas

Nie ponoś kosztu funkcji bez rzeczywistego wymagania. Testy, bezpieczeństwo i sprzątanie zasobów potrzebne obecnej funkcji nie są zbędnym zapasem.

YAML

YAML

YAML Ain't Markup Language — rekurencyjny skrót: YAML nie jest językiem znaczników

Tekstowy format opisu danych używany m.in. w konfiguracjach i manifestach. Poprawna składnia nie dowodzi poprawnej polityki, działania kontrolera ani bezpieczeństwa wdrożenia.

Zakleszczenie

Cykl oczekiwania, w którym operacje blokują zasoby potrzebne sobie nawzajem. Pomagają spójna kolejność blokad i obsługa przerwanej transakcji; większy timeout nie usuwa przyczyny.

Zależność scoped

Zależność tworzona lub odnawiana dla określonego zakresu, np. żądania. Jej dokładny cykl życia zależy od frameworka; przechwycenie jej w singletonie może zniszczyć zamierzoną izolację.

Zapis decyzji architektonicznej

ADR

Architecture Decision Record — zapis decyzji architektonicznej

Krótki zapis problemu, ograniczeń, rozważonych opcji, decyzji i konsekwencji. Wyjaśnia dlaczego wybrano rozwiązanie oraz kiedy warto wrócić do decyzji.

Zarządzanie zasobami

Ustalenie właściciela, limitu i momentu zwolnienia zasobu, np. połączenia, pliku lub workera. Obsłuż również błąd, timeout i anulowanie, nie tylko poprawny wynik.

Zarządzany Kubernetes Google

GKE

Zarządzany Kubernetes Google

Usługa Kubernetes Google Cloud. Poznaj granicę odpowiedzialności wybranego trybu; zarządzanie klastrem nie zastępuje obsługi aplikacji.